Dziś, 3 maja 2025 roku, obchodzimy 234. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja – jednego z najważniejszych aktów prawnych w historii Polski.
Dokument ten, przyjęty przez Sejm Czteroletni w 1791 roku, zapoczątkował istotne reformy ustrojowe – dotychczasową demokrację szlachecką zastąpiono monarchią dziedziczną, co miało na celu usprawnienie funkcjonowania państwa i ograniczenie dominacji magnaterii.
W gronie autorów Konstytucji znaleźli się:
- król Stanisław August Poniatowski,
- Ignacy Potocki,
- Hugo Kołłątaj.
Była to pierwsza konstytucja w Europie i druga na świecie, po amerykańskiej, która systematyzowała zasady organizacji władzy państwowej oraz prawa i obowiązki obywateli.
Jej powstanie było odpowiedzią na kryzys Rzeczypospolitej po I rozbiorze – miało być krokiem ku odnowie państwa, odbudowie jego niezależności i nadaniu nowego sensu wspólnocie narodowej.
Współcześnie, w czasach pełnych wyzwań, wartości zapisane w Konstytucji 3 Maja pozostają ważnym punktem odniesienia i przypomnieniem o potrzebie dbałości o suwerenność, sprawiedliwość i odpowiedzialność za los wspólnoty.
Fot.: uchwalenie Konstytucji 3 maja 1791 roku, obraz Kazimierza Wojniakowskiego z 1806 roku. Źródło: Wikimedia Commons
